ABD-Çin ticaret gerilimiyle hızlanan “China Plus One” stratejisinde, üretimin Çin dışına taşınmasının beklenen sonucu vermediği aktarılıyor. Güneydoğu Asya’daki fabrikalar kritik ara mallarında Çin’e bağımlı kalırken, bazı büyük bilgisayar markaları üretimlerinin bir bölümünü Vietnam ve Tayland’dan yeniden Çin’e taşıdı. Kaynağa göre bu yön değişikliğinde ABD’nin Çin ile Vietnam arasındaki dizüstü bilgisayar tarifesi farkının daralması etkili oldu.
Vietnam elektronik montajında, Tayland otomotivde, Malezya ise yarı iletken paketleme ve elektronik üretiminde yatırımlar çekti. Buna karşın bölgedeki üretim merkezleri, batarya, optik bileşen, elektronik parça ve üretim ekipmanı gibi girdileri Çin’den almaya devam edebiliyor. Çin gümrük verilerine göre ülkenin ASEAN ülkeleriyle ticareti 2025’in ilk çeyreğinde yüzde 7,1 artarak 1,71 trilyon yuana ulaştı.
Kaynak, bu tablonun Türkiye açısından otomatik bir yatırım kazancı anlamına gelmediğini belirtiyor. Türkiye’nin Avrupa’ya yakınlığı, Gümrük Birliği, sanayi altyapısı ve lojistik avantajları güçlü yönler arasında sayılırken, yüksek katma değerli üretimin ülkede kalması için ara malı üretimi, mühendislik kapasitesi, teknoloji tedarikçileri ve yerel üretici ağının da gelişmesi gerektiği vurgulanıyor. Haberde, rekabetin yalnızca fabrikayı çekmekten değil, tedarik zincirinin ne kadarını ülke içinde tutabilmekten geçtiği sonucuna varılıyor.