Döviz dönüşüm desteğinde yeni dönem 1 Ekim 2026 itibarıyla başladı. Yeni sistemde yüzde 3’lük destek devam ederken firmaların destek kapsamında bozdurabileceği ihracat dövizi, oluşturdukları katma değerle ilişkilendirildi. Karadeniz Fındık ve Mamulleri İhracatçıları Birliği (KFMİB) Başkanı Hasan Osman Sabır, uygulamanın fındık ihracatçıları açısından dezavantaj oluşturabileceğini savundu.
Katma değer hesabında şirketlerin yıllık faaliyet kârı ile iş gücü maliyetinin toplamı dikkate alınıyor. Bir firmanın bir yılda alabileceği toplam döviz dönüşüm desteği 100 milyon TL ile sınırlandırılıyor. Sabır, yüksek hammadde maliyeti, düşük kâr marjı ve yoğun finansman ihtiyacıyla çalışan fındık sektöründe bu hesaplamanın destek kapsamında bozdurulabilecek döviz miktarını azaltabileceğini belirtti.
Türkiye, 2026-2027 fındık ihracat sezonunun ilk ayı olan eylülde 18 bin 929 ton iç fındık ihraç etti; geçen yılın aynı döneminde bu miktar 13 bin 926 tondu. Yıllık bazdaki yaklaşık yüzde 36’lık artışa rağmen Sabır, yükselişin güçlü bir dış talep toparlanması olarak değerlendirilmemesi gerektiğini, düşük baz etkisinin önemli rol oynadığını ifade etti. Eylül ihracatı, 2024’ün aynı ayındaki 24 bin 633 tonun yaklaşık yüzde 23 altında kaldı; son 25 yılın eylül ortalaması yaklaşık 32 bin 500 ton olurken 2026 Eylül ihracatı bu ortalamanın yaklaşık yüzde 42 altında gerçekleşti.
Sabır, fındık fiyatlarındaki aşağı yönlü hareketi dış talepteki gerilemeyle ilişkilendirdi. Türk fındığının dünya pazarındaki liderliğinin korunması için üretici, sanayici ve ihracatçının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyleyen Sabır, zor durumdaki üreticilere doğrudan gelir desteği verilmesini önerdi. Ayrıca Türkiye’nin yalnızca ürün stoklayan bir ülke konumunda kalmaması ve dünya fındık piyasasında fiyat ve ticaret dengelerinde belirleyici olması için ihracatı artıracak politikalar uygulanmasını istedi.