Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi'nin (TR ETS) piyasa işleyişine ilişkin düzenleyici çerçeve, 21 Ekim'de yayımlanan yönetmelikle oluşturuldu. Türkiye'nin COP31'e ev sahipliği yapacağı dönemde hayata geçirilmesi planlanan sistemin, iklim hedeflerini somut uygulamalarla desteklemesi amaçlanıyor.
Karbon Piyasası Kurulu kararları doğrultusunda 2026 ve 2027 sistem yılları pilot uygulama dönemi olarak belirlendi. Bu süreçte işletmelerin uyumunun, emisyonların izlenmesi, raporlanması ve doğrulanması süreçlerinin güçlendirilmesi ve piyasa altyapısının test edilmesi hedefleniyor. 2026 sistem yılında genel tahsisat teslim yükümlülüğü bulunmayacak, ancak işletmelerin raporlama yükümlülüklerini yerine getirmesi gerekecek.
2027 sistem yılında kıyas yöntemiyle hesaplanan tahsisatların tamamı ücretsiz dağıtılacak. Bu yıla ait emisyonlar için ilk tahsisat teslim yükümlülüğünün Kasım 2028'in son iş gününe kadar yerine getirilmesi gerekiyor. 2028 sistem yılından itibaren tahsisatların birincil piyasada ihale yoluyla satışa sunulması planlanıyor.
EPİAŞ; piyasa katılımcılarının kaydı, İşlem Kayıt Sistemi'nin işletilmesi, tahsisat ihracı, piyasa işlemleri ve uzlaştırma süreçlerinden sorumlu olacak; teminat yönetimi ve nakit takası merkezi uzlaştırma kuruluşuyla koordinasyon içinde yürütecek. Karbon fiyatlandırmasının işletmelerin yatırım ve üretim kararlarında karbon maliyetini dikkate almasını, enerji verimliliği ve temiz üretim yatırımlarını teşvik etmesini amaçlayan sistemin, sanayinin üretim kapasitesi ve uluslararası rekabet gücünü koruyarak emisyon azaltımını desteklemesi hedefleniyor. Türkiye ETS'nin, AB'ye ihracat yapan işletmelerin karbon maliyetlerini yönetmelerine de katkı sağlaması bekleniyor.