Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye'nin en büyük kuantum bilgisayarının TÜBİTAK bünyesinde kurulacağını açıkladı. Kacır, 54 kübit kapasiteli IQM Radiance R3 kuantum sisteminin 2027'de devreye alınacağını bildirdi. Duyuru, Kacır'ın NSosyal hesabındaki paylaşımıyla yapıldı.
Kacır paylaşımında, donanım, veri ve çalıştırılan projelerde geliştirilen tüm fikrî mülkiyet haklarının kurum içi altyapı sayesinde tamamen Türkiye'nin kontrolünde olacağını belirtti. Yapay zekâdan siber güvenliğe, ileri malzeme teknolojilerinden karmaşık optimizasyon problemlerine kadar kritik alanlarda yerli kuantum algoritmaları ve yazılımlarının geliştirileceği ifade edildi. Sistemden üniversitelerin, araştırmacıların, kamu kurumlarının, sanayi kuruluşlarının ve teknoloji girişimlerinin yararlanması hedefleniyor. Araştırmacılar, bulundukları şehirden ulusal hesaplama altyapısı TRUBA üzerinden proje başvurusu yaparak kuantum bilgisayarına erişebilecek.
Sistemin bilimsel araştırmalardan sanayiye kadar birçok alanda kullanılabileceği belirtiliyor. Yeni ilaç ve malzemelerin keşfinin hızlanması, enerji, ulaşım ve lojistik alanlarında en verimli çözümlerin geliştirilmesi hedefleniyor. Yatırımın, kritik araştırmalarda dışa bağımlılığın azaltılması ve bilimsel çalışmalar ile verilerin Türkiye'de kalması amacını taşıdığı kaydedildi. Proje ayrıca Türkiye'de kuantum teknolojileri alanında yetişmiş insan kaynağının artırılmasına katkı sağlamayı hedefliyor. Kacır, projenin Türkiye'nin kuantum bilişim teknolojilerinde dünyanın önde gelen 15 ülkesi arasında yer alma hedefi doğrultusunda önemli bir adım olacağını ifade etti.